BLOK 1

Wat we maakten:

Samen met Younes maakte ik een presentatie over online tracking. We legde uit hoe websites gebruikers volgen en welke gevolgen dat heeft voor privacy. Ons doel was om het onzichtbare zichtbaar te maken: wat gebeurt er achter de schermen als je een website bezoekt?

Proces:

Ons proces begon vrij eenvoudig: we deden deskresearch en gebruikten de informatie uit de lessen om te begrijpen hoe online tracking werkt. We verdeelden de onderwerpen, ik focuste op fingerprinting en tracking pixels, en Younes keek naar cookies en thrird-party tracking. Dit hebben we toen samen overlegd. Daarna hebben we de belangrijkste inzichten vertaald naar een duidelijke presentatie.

Wat ik leerde:

Door deze opdracht kreeg ik een helder beeld van hoe diep tracking in het internet verweven zit.

• Cookies slaan simpele voorkeuren op, maar vormen de basis van bredere data-analyse.
• Third-party trackers verbinden meerdere websites aan elkaar, waardoor bedrijven complete profielen kunnen samenstellen.
• Tracking pixels kunnen zelfs via onzichtbare afbeeldingen delen.
• Fingerprinting vond ik het meest verontrustend: websites kunnen je apparaat herkennen zonder jouw toestemming, puur op basis van instellingen en hardwarekenmerken.

Wat ik vooral meeneem: bewustwording is de eerste stap naar verandering.
Als ontwerper kan ik met duidelijke communicatie en visualisatie bijdragen aan meer transparantie in digitale systemen.

Resultaat:

De presentatie maakte zichtbaar hoe snel data zich verspreidt en hoe weinig controle gebruikers daarover hebben. We kregen veel reacties op hoe helder en confronterend de visuals waren.

Wat we maakten:

In deze opdracht onderzochten we hoe economische belangen invloed hebben op de onafhankelijkheid van media. Onze groep koos als casus de website BNNVARA Joop, een platform dat bedoeld is voor open debat, maar nog steeds afhankelijk is van algoritmes en advertentiemodellen.

We vroegen ons af: Wat als Joop zou werken volgens de waarden van het Fediverse? Een digitaal netwerk dat niet draait om winst, maar om gemeenschap, openheid en autonomie.

Proces:

Ons proces begon met een analyse van het bestaande Joop-platform. Daarna onderzochten we de waarden van het Fediverse en maakte met die nieuwe inzichten een concept.
Daarin vervingen we advertenties door vrijwillige donaties, introduceerden we community-moderatie in plaats van top-down controle, en ontwierpen we een transparante interface waarin gebruikers zien wat er met hun data gebeurt.

Onze ideation-fase was gericht op waarden in plaats van features:

• Vrijheid: gebruikers bepalen zelf hun zichtbaarheid en verbindingen.
• Gelijkheid: alle stemmen hebben dezelfde technische ruimte.
• Transparantie: geen verborgen algoritmes of targeting.

Resultaat:

Het eindresultaat was een presentatie waarin we lieten zien hoe Joop eruit zou kunnen zien als het onafhankelijk en federaal zou opereren. De nadruk lag niet op winst, maar op publieke waarden. Het idee was dat gebruikers niet alleen lezers zijn, maar ook bijdragers, in lijn met de digitale commons.

Wat ik leerde:

Deze opdracht leerde me hoe ontwerp en economie elkaar beïnvloeden. Ontwerp is niet alleen vormgeving, maar ook een strategische keuze: hoe financier je eerlijkheid? Door samen te werken aan dit project ontdekte ik dat publieke waarden pas overeind blijven als je ze bewust inbouwt, zowel in het ontwerp als in het verdienmodel.

Opdracht:

De opdracht van de Commons Challenge was om een individueel project te maken dat iets toevoegt aan een bestaande digitale commons. Het doel was om een creatieve uitkomst te ontwikkelen die gedeeld kan worden, duurzaam gehost wordt en door anderen kan worden hergebruikt.

Mijn idee:

Ik heb gekozen voor een abstracte animatie over persoonlijke groei en veerkracht. Het verhaal draait om een klein bloemetje dat probeert te groeien ondanks tegenslagen: het valt af en toe, wordt zelfs door een auto platgereden, maar blijft steeds sterker terugkomen. Uiteindelijk kan het bloeien dankzij doorzettingsvermogen en hulp van buitenaf. Het thema symboliseert hoe mensen uitdagingen kunnen overwinnen en zich kunnen ontwikkelen, ook als het moeilijk is.

Uitwerking:

• Storyboard & Script: De animatie begint met een lege grond bedekt met afgevallen bladeren. Regen valt, symboliserend moeilijke momenten. Later verschijnt het bloemetje en een zonnestraal die het helpt groeien. De camera staat laag bij de grond, dichtbij het bloemetje, met veel lucht zichtbaar voor mogelijke tekst of titels.
• Visuele stijl: Minimalistische motion design, abstracte vormen en lichte kleuren. De animatie combineert symboliek met een emotionele boodschap: hoop, inspiratie en persoonlijke reflectie.
• Creatieproces: Ik heb het verhaal visueel uitgewerkt, met aandacht voor hoe emoties en groei kunnen worden overgebracht via beweging, kleur en compositie.

Voor deze opdracht heb ik mijn dagelijkse browser Google Chrome vervangen door Brave, een privacyvriendelijk alternatief. De overstap verliep soepel: ik kon al mijn data zoals bladwijzers en wachtwoorden gemakkelijk overzetten, waardoor het voelde alsof ik gewoon verder kon zonder veel veranderingen. Soms moest ik opnieuw inloggen op bepaalde websites, maar over het algemeen verliep het gebruik prettig.

Een van de belangrijkste voordelen van Brave is dat minder advertenties worden getoond, waardoor het internet rustiger en overzichtelijker aanvoelt. Daarnaast wordt mijn privacy automatisch beter beschermd, zelfs zonder dat ik daar zelf iets voor merk. Dit geeft een prettig gevoel van controle en veiligheid online. Over het algemeen ben ik positief over de switch en van plan om Brave vaker te gebruiken.

Voor deze opdracht heb ik een dataaanvraag gedaan bij Instagram om inzicht te krijgen in welke gegevens over mij worden verzameld. De ontvangen informatie bevatte onder andere: logins, laatste stories, likes, volgers, apparaatgegevens, mijn woonplaats en geregistreerde interesses.

Er waren een paar dingen die ik verrassend vond, zoals informatie over mijn camera en sommige interesses die niet overeenkwamen met mijn werkelijke voorkeuren (bijvoorbeeld interesses in voetbal terwijl ik daar weinig mee heb, en geen vermelding van Lord of the Rings, waar ik wel vaak naar kijk). De rest van de data leek logisch en zoals verwacht.

Reflectie:

Deze opdracht heeft mijn bewustzijn vergroot over hoe sociale media data verzamelen en gebruiken. Het heeft me doen beseffen dat niet alles wat online gebeurt volledig zichtbaar of verklaarbaar is, en dat platforms soms informatie opslaan waar je je niet bewust van bent. Dit benadrukt het belang van kritisch nadenken over welke apps en diensten je gebruikt en welke gegevens je deelt.

Tijdens het onderdeel Maken ontdekte ik hoe je ideeën kunt vertalen naar iets tastbaars dat mensen aan het denken zet. Samenwerken met anderen zoals bij de Design & Economie-opdracht, leerde me hoe waardevol verschillende perspectieven zijn. Elk teamlid kijkt anders naar wat belangrijk is, en juist dat maakt een ontwerp sterker.

Dit onderdeel heeft mijn manier van werken bevorderd. Ik ben zorgvuldiger gaan nadenken over keuzes in beeld, toon en taal. Design is niet alleen esthetiek, maar ook een vorm van communicatie en verantwoordelijkheid. Wat ik leerde: ontwerpen kan een gesprek starten over publieke waarden, en dat gesprek is soms belangrijker dan het eindproduct zelf.

Ik keek naar hoe mijn werk zich verhoudt tot de digital commons, digitale plekken waar kennis, code en creativiteit open gedeeld worden. Ik onderzocht wat er nodig is om technologie duurzaam, toegankelijk en inclusief te maken.

Door de opdrachten uit Stuk en Maken te maken, begreep ik dat elk project een onderdeel kan zijn van iets groters. Ik ontdekte hoe belangrijk het is om na te denken over eigenaarschap, licenties en toegankelijkheid, niet alleen juridisch, maar ook ethisch.

Mijn persoonlijke ontwikkeling

In het begin van de minor keek ik vooral naar hoe je leuke ontwerpen kon maken en keek niet echt naar de gevolgen van technologie. Nu begrijp ik beter dat ikzelf als ontwerper óók invloed heb op hoe technologie zich ontwikkelt.

Ik ben kritischer gaan nadenken over vragen als:

• Wie profiteert van wat ik ontwerp?
• Hoe kunnen anderen mijn werk hergebruiken of verbeteren?
• En wat gebeurt er met mijn ontwerp als ik het loslaat?

Deze manier van denken heeft mijn houding veranderd. Ik zie ontwerpen nu als een vorm van samenwerking, met andere makers, maar ook met gebruikers en de maatschappij.

Reflectie – DELEN

In het laatste onderdeel, Delen, keek ik terug op wat ik heb geleerd en hoe ik mijn werk betekenisvol kan maken voor anderen.

Ik realiseerde me dat ontwerpen niet stopt bij opleveren. Wat je maakt, leeft pas echt als anderen het kunnen gebruiken, begrijpen of voortzetten. Dat is waar de digital commons voor mij over gaan: kennis en creativiteit die niet afgesloten blijven, maar circuleren.

Door te reflecteren op mijn eigen proces ontdekte ik ook hoe mijn denken is veranderd. Ik durf technologie nu vaker in twijfel te trekken en zie hoe belangrijk het is om transparant te zijn over je keuzes als ontwerper.

Voor mij betekent delen dat ik mijn werk open wil houden, letterlijk, door het beschikbaar te stellen, en figuurlijk, door ruimte te laten voor nieuwe interpretaties.

Mijn conclusie: ik wil ontwerpen die iets achterlaten. Iets wat bijdraagt aan een eerlijker, opener en menselijker digitale wereld.

Het evenement vond plaats in de Social Hub Amsterdam en bood een combinatie van lezingen, interactieve workshops en demonstraties van innovatieve technologieën. Het thema van het event sloot goed aan bij de minor, met de focus op de impact van AI, digitalisering en technologische innovaties op de samenleving en de creatieve industrie.

Tijdens het event heb ik twee lezingen bijgewoond:

1. “The emergence of the virtual human in the age of GenAI” Deze lezing ging over hoe AI wordt ingezet om virtuele mensen tot leven te brengen. Als voorbeeld werd de virtuele versie van Bart de Graaf gepresenteerd. Er werd gediscussieerd over de ethische en maatschappelijke implicaties van dergelijke AI-creaties.
2. “Wat AI wel en niet kan overnemen” Deze lezing onderzocht welke processen geschikt zijn voor AI en welke menselijke input nodig blijft, zoals bijvoorbeeld in de zorg of bij asielprocedures. Bezoekers kregen een interactief werkboek met stellingen over AI, die op een muur konden worden geplaatst met categorieën variërend van “geen AI” tot “helemaal AI”. Dit zorgde voor een visueel overzicht van meningen over AI-toepassing in de maatschappij.

Daarnaast waren er andere demonstraties en projectjes, zoals een AI die op basis van een foto voorspellingen deed over leeftijd, schulden, en kans op bepaalde gedragingen. Dit maakte de mogelijkheden én de beperkingen van AI tastbaar en concreet.

Wat ik geleerd heb

Het bezoek heeft mij op meerdere niveaus nieuwe inzichten gegeven:

• Technologische kennis: AI kan veel taken overnemen, maar sommige processen vereisen nog steeds menselijke input en ethische afwegingen.
• Bewustwording: Het event heeft mij bewust gemaakt van de impact van technologie op de samenleving, en hoe ethiek, privacy en maatschappelijke waarden hierin een rol spelen.
• Nieuwe perspectieven: Ik heb geleerd dat AI niet per se bedreigend hoeft te zijn voor menselijke groei, maar juist een hulpmiddel kan zijn als het bewust en verantwoord wordt toegepast.

Interessante mensen en bronnen:

Tijdens het evenement heb ik twee sprekers extra interessant gevonden:

• Koos Zwaan (Inholland, Research Group Innovation in the Music Industry) inspirerend vanwege zijn visie op technologische innovatie en hoe deze de creatieve industrie kan versterken.
• Joost de Boo (Thunderboom, Innovation for the Music Industry) interessant vanwege zijn praktijkvoorbeelden en het laten zien van hoe AI en technologie creatieve processen kunnen ondersteunen.

Reflectie:

Het Society 5.0 event heeft mij geholpen om de theorieën en onderwerpen uit de minor concreet te zien in de praktijk. Het heeft mijn bewustzijn vergroot over de rol van AI in de maatschappij en in creatieve processen. Ik ben me meer bewust geworden van ethische afwegingen en het belang van menselijke betrokkenheid, en hoe technologie zowel kan ondersteunen als beïnvloeden. Het evenement heeft me vooral geïnspireerd om kritisch na te denken over hoe technologie kan worden ingezet zonder de menselijke waarden uit het oog te verliezen.

Reflectie – DELEN

In het laatste onderdeel, Delen, keek ik terug op wat ik heb geleerd en hoe ik mijn werk betekenisvol kan maken voor anderen.

Ik realiseerde me dat ontwerpen niet stopt bij opleveren. Wat je maakt, leeft pas echt als anderen het kunnen gebruiken, begrijpen of voortzetten. Dat is waar de digital commons voor mij over gaan: kennis en creativiteit die niet afgesloten blijven, maar circuleren.

Door te reflecteren op mijn eigen proces ontdekte ik ook hoe mijn denken is veranderd. Ik durf technologie nu vaker in twijfel te trekken en zie hoe belangrijk het is om transparant te zijn over je keuzes als ontwerper.

Voor mij betekent delen dat ik mijn werk open wil houden, letterlijk, door het beschikbaar te stellen, en figuurlijk, door ruimte te laten voor nieuwe interpretaties.

Mijn conclusie: ik wil ontwerpen die iets achterlaten. Iets wat bijdraagt aan een eerlijker, opener en menselijker digitale wereld.